Ontstaansverhaal - Plastic soup surfer

Van frustratie op het strand naar een internationale beweging

Het verhaal van de Plastic Soup Surfer begint op het strand. Merijn Tinga - bioloog, surfer en kunstenaar - ergerde zich aan de enorme hoeveelheid plastic afval die hij tijdens het kitesurfen op het strand zag aanspoelen. Als bioloog wist hij hoe schadelijk microplastics en zwerfafval zijn voor ecosystemen en voedselketens. In 2014 besloot hij kunst, wetenschap en activisme te combineren. In zijn atelier bouwde hij zijn eerste surfboard van plastic zwerfafval en kitesurfde 350 kilometer langs de Nederlandse en Belgische kust om aandacht te vragen voor de groeiende plastic soep.

Die eerste expeditie markeerde het begin van de Plastic Soup Surfer: een activistische organisatie die zichtbaarheid, onderzoek en systeemverandering combineert om plasticvervuiling bij de bron aan te pakken.

Van expedities naar structurele verandering
Na een vijf maanden durende zeiltocht langs Scandinavië (2015), waarbij Merijn samen met zijn gezin plastic afval verzamelde en onderzocht, werd duidelijk dat schoonmaken alleen niet voldoende is. De kern van het probleem ligt in producten en verpakkingen die ontworpen zijn voor wegwerp. Vanaf dat moment verschoof de focus naar bronaanpak: beleid, ontwerp en verantwoordelijkheid van producenten.

Met expedities over de Noordzee, de Rijn en de Europese kustlijn wist de Plastic Soup Surfer politieke aandacht te genereren. Een burgerpetitie met 55.000 handtekeningen en een zelfgeschreven motie (de Plastic Soup Surfer Petitiemotie werd zonder stemming overgenomen in de commissievergadering van 16 februari 2017 - een novum) leidde uiteindelijk tot de invoering van statiegeld op kleine plastic flesjes (2021) en blikjes (2023) in Nederland  - een internationaal erkend voorbeeld van succesvolle burgerlobby.

Juridische en maatschappelijke innovatie
De Plastic Soup Surfer ontwikkelde nieuwe strategieën om bedrijven verantwoordelijk te houden, waaronder het desbewustheidsexploot: een juridisch instrument waarmee producenten formeel op de hoogte worden gesteld van de milieu-impact van hun producten. Daarnaast werden via burgerwetenschap en nauwe samenwerking met zwerfafvalanalist Dirk Groot tienduizenden foto’s van zwerfafval verzameld, wat leidde tot het uit de schappen halen van onder meer plastic confetti, waterballonnen en vuurwerk met plastic onderdelen.

De Plastic Avengers-community
Om burgers, beleidsmakers en ontwerpers te mobiliseren werd de Plastic Avengers App ontwikkeld: een tool waarmee mensen zwerfafval kunnen documenteren en als bewijs kunnen inzetten in campagnes en onderzoek. Rond deze community organiseert de organisatie conferenties, bijeenkomsten en een maandelijkse podcast, gericht op systeemverandering in verpakkingen, beleid en consumentengedrag.

Sinds 2019 zijn drie live Plastic Avengers Conferenties en één internationale online editie georganiseerd, met deelnemers uit wetenschap, beleid, industrie en maatschappelijke organisaties. Het Plastic Avengers Manifest vormt daarbij een kader voor een nieuwe omgang met plastic. Eurocommissaris Frans Timmermans was ambassadeur hiervan.

Internationale surf campagnes en diplomatie op zee
De expedities van de Plastic Soup Surfer zijn uitgegroeid tot internationale campagnes waarin sport, storytelling en diplomatie samenkomen. Merijn windsurft op boards gemaakt van gerecycled plastic en zwerfafval en spreekt onderweg met ministers, burgemeesters, CEO’s en internationale organisaties. Zijn huidige Oslo–Rome expeditie (2023–2026) verbindt Noord- en Zuid-Europa in een pleidooi voor statiegeld en hergebruik. In 2026 staat zelfs een ontmoeting met Paus Leo XIV gepland om de morele en maatschappelijke urgentie van plasticvervuiling te agenderen.

Drie strategische pijlers

De organisatie Plastic Soup Surfer werkt vandaag vanuit drie strategische pijlers:

1. Onderzoek en lobby
   Wetenschappelijk onderzoek naar zwerfafvalrisico, verpakkingsontwerp en beleidsinstrumenten, gecombineerd met gerichte lobby bij overheden, bedrijven en internationale instellingen.
2. Community en citizen science
   Een groeiende community van Plastic Avengers die via de app data verzamelen, campagnes ondersteunen en bijdragen aan publieke bewustwording en beleidsverandering.
3. Internationale surf campagnes
   Expedities als motor voor media-aandacht, storytelling en diplomatie, waarbij ontmoetingen met leiders en instellingen leiden tot concrete beleids- en systeemveranderingen.

Publicaties en media
Merijn Tinga schreef twee boeken: Plastic Soup Surfer – Hoe één persoon verschil kan maken (2021) en Tegen de stroom in (2025). Meerdere documentaires zijn internationaal uitgezonden, onder andere door National Geographic. De maandelijkse podcast verbindt community, wetenschap en beleidsmakers.

Van individu naar organisatie
Wat begon als één surfer op een vervuild strand is uitgegroeid tot een internationale organisatie die onderzoek, lobby, citizen science en expedities combineert. De Plastic Soup Surfer werkt aan een toekomst waarin zwerfafvalrisico meegenomen in het ontwerp van de verpakkingen, hergebruik de norm is, producenten verantwoordelijkheid nemen en plasticvervuiling bij de bron wordt gestopt.

Merijn Tinga

Merijn Tinga (Leeuwarden, 31 oktober 1972) is Nederlands bioloog, surfer en milieu-activist. 

Hij woont en werkt in Leiden is gehuwd en heeft 2 kinderen.

Tinga ging naar het Zernike College in Groningen, studeerde biologie aan de Rijksuniversiteit Leiden (voltooid in 1996) en werd biologie docent. Tijdens een afstudeer stage in Togo (West Afrika) snijdt hij zijn eerste sculpturen.

Na zijn studie werkt hij als docent biologie voor een internationale school. Hij zegt na 3 jaar zijn baan op en fiets naar Marokko met een kitesurfboard achter zijn fiets. Op het strand in Essaouira Marokko besluit hij in 2001 om kunstenaar te worden - en fietst terug naar Nederland. Hij werkt enige tijd als maat op de zeilende chartervaart. Hij krijgt bekendheid door samen met Joost Haasnoot als het kunstcollectief KUT (Kunst Uitschot Team) illegaal grote houten sculpturen te plaatsen in de regio Leiden. Om in het levensonderhoud te voorzien werkt hij ernaast in de GGZ als begeleider in een atelier. Na het opheffen van het kunstcollectief in 2010 betrekt Tinga zijn eigen atelier in Leiden.

In 2014 besluit hij 2014 kunst en activisme te combineren: hij noemt het The Plastic Soup Surfer, vervaardigt in zijn atelier zijn eerste plastic soup board van plastic zwerfafval en kitesurft 350 kilometer langs de Nederlandse en Belgische kust om aandacht te vragen voor het probleem van zwerfafval en de plastic soep.

Bekijk hier het beeld-blog verslag van de expedities van Merijn Tinga als Plastic Soup Surfer (Engels).